Ở đây có ai đau đầu vì nhân viên cứ sơ hở là ‘báo’ nhưng khi truy hỏi nguyên do thì toàn nhận được những câu trả lời trời ơi đất hỡi không? Càng trải nghiệm lâu ở vị trí Quản lý, Human Art tin nhiều bạn sẽ đồng tình rằng việc đặt câu hỏi cho nhân viên như thế nào cũng là một nghệ thuật mà chúng ta cần phải rèn luyện, bởi đôi khi chỉ cần hỏi đúng cách thì câu trả lời sẽ tự động lộ diện mà chẳng cần tốn sức quá nhiều. Hôm nay HA bật mí với các bạn một công cụ vừa lạ vừa quen, giúp các Quản lý bổ sung thêm vào túi công cụ và tự tin level up trình độ của mình nhé: CÔNG THỨC 5 WHY.
5 WHY là gì?
5 WHY là gì?
Nói một cách đơn giản thì đây là một phương pháp phân tích nguyên nhân GỐC RỄ của vấn đề, thường được sử dụng trong các tình huống giải quyết vấn đề hay cải tiến quy trình.
Vì sao nên áp dụng phương pháp này?
Vì sao nên áp dụng phương pháp này?
⏩ Thực tế cho thấy, chúng ta thường có xu hướng đưa ra kết luận vội vàng dựa trên các thông tin bề mặt mà không thực sự phân tích sâu, kết quả là, giải pháp đưa ra thường chỉ mang tính tạm thời và không giải quyết triệt để vấn đề. Điều này dẫn đến việc vấn đề dễ dàng tái diễn, làm tốn thêm thời gian và công sức để xử lý lại, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả và chất lượng công việc.
⏩ Vì vậy, chìa khóa để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả nằm ở việc xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ. Tương tự như việc chẩn đoán đúng bệnh thì chữa trị sẽ hiệu quả hơn, phương pháp 5 WHY giúp chúng ta đào sâu, lật mở và phân tích vấn đề từng bước một thay vì nhanh chóng phán xét với góc nhìn hạn chế. Chưa hết, áp dụng phương pháp 5 WHY không chỉ giúp giải quyết các vấn đề hiện tại mà còn phòng ngừa các vấn đề tương tự trong tương lai, từ đó nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng quản lý.
⏩ Vì vậy, chìa khóa để giải quyết vấn đề một cách hiệu quả nằm ở việc xác định chính xác nguyên nhân gốc rễ. Tương tự như việc chẩn đoán đúng bệnh thì chữa trị sẽ hiệu quả hơn, phương pháp 5 WHY giúp chúng ta đào sâu, lật mở và phân tích vấn đề từng bước một thay vì nhanh chóng phán xét với góc nhìn hạn chế. Chưa hết, áp dụng phương pháp 5 WHY không chỉ giúp giải quyết các vấn đề hiện tại mà còn phòng ngừa các vấn đề tương tự trong tương lai, từ đó nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng quản lý.
Áp dụng công thức này như thế nào?
– Xác Định Vấn Đề: Bắt đầu bằng việc xác định vấn đề cụ thể mà bạn muốn giải quyết.
– Hỏi “Tại Sao?” liên quan đến vấn đề và ghi lại câu trả lời.
– Tiếp Tục Hỏi “Tại Sao?” dựa trên câu trả lời trước đó cho đến khi bạn xác định được nguyên nhân gốc rễ. Thông thường, việc hỏi 5 lần là đủ để khám phá nguyên nhân cơ bản.
– Phân tích và xác định các biện pháp khắc phục để giải quyết nguyên nhân đó và ngăn ngừa sự tái diễn.
Nghe vẫn có chút mơ hồ đúng không? Vậy cùng xem ví dụ bên dưới để dễ hiểu hơn nhé.
Nghe vẫn có chút mơ hồ đúng không? Vậy cùng xem ví dụ bên dưới để dễ hiểu hơn nhé.
Bạn là Quản lý Nhà hàng & nhận được phản hồi từ khách hàng đã dùng bữa tại Nhà hàng rằng món ăn thường hay phục vụ chậm. Bạn mong muốn giải quyết vấn đề này nhanh nhất có thể vì điều này ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách hàng, từ đó tác động tiêu cực tới doanh thu của cửa hàng.
Thông thường câu hỏi đầu tiên bạn sẽ hỏi đội ngũ là
⏺ “Tại sao món ăn phục vụ cho khách lại bị chậm?”.
Câu trả lời bạn nhận được nhiều nhất là:
⏺ “Do Bếp mất quá nhiều thời gian để chuẩn bị món ăn.”

Đây là lúc 5 WHY giúp các Quản lý tháo gỡ nút thắt. Thay vì đưa ra kết luận nhanh chóng, Quản lý sẽ tiếp tục đào sâu bằng nhiều câu hỏi “Tại sao?” cho đến khi nguyên nhân gốc rễ chính thức lộ diện.
Đa phần các bạn quản lý trẻ sẽ chỉ dừng ở câu hỏi này rồi sau đó thực hiện ngay một vài động thái khiển trách, nhắc nhở đội ngũ theo hướng “anh không cần biết tụi em làm thế nào, tụi em phải ra món tốc độ lên cho anh” hay “các bạn không tăng tốc thì anh sẽ cho ký biên bản”.
Cách giải quyết này có thể dẫn đến rủi ro team bếp làm sai quy trình, cố gắng đốt cháy giai đoạn nhằm ra món nhanh hơn do tâm lý lo sợ bị kiểm điểm, hậu quả đáng ngại nhất là chất lượng món ăn không được đảm bảo. Chưa kể, dần dần Quản lý sẽ mất đi sự uy tín & tin tưởng của đội ngũ vì khi có sự việc xảy ra, thay vì đồng hành cùng tìm ra nguyên nhân thì Quản lý lại để nhân viên của mình tự xoay sở trong đống vấn đề vượt quá khả năng giải quyết của các bạn.
Cách giải quyết này có thể dẫn đến rủi ro team bếp làm sai quy trình, cố gắng đốt cháy giai đoạn nhằm ra món nhanh hơn do tâm lý lo sợ bị kiểm điểm, hậu quả đáng ngại nhất là chất lượng món ăn không được đảm bảo. Chưa kể, dần dần Quản lý sẽ mất đi sự uy tín & tin tưởng của đội ngũ vì khi có sự việc xảy ra, thay vì đồng hành cùng tìm ra nguyên nhân thì Quản lý lại để nhân viên của mình tự xoay sở trong đống vấn đề vượt quá khả năng giải quyết của các bạn.

Đây là lúc 5 WHY giúp các Quản lý tháo gỡ nút thắt. Thay vì đưa ra kết luận nhanh chóng, Quản lý sẽ tiếp tục đào sâu bằng nhiều câu hỏi “Tại sao?” cho đến khi nguyên nhân gốc rễ chính thức lộ diện.
– Tại sao Bếp mất quá nhiều thời gian để chuẩn bị món ăn?
Trả lời: Vì nguyên liệu không được chuẩn bị sẵn trước khi giờ phục vụ bắt đầu.
– Tại sao nguyên liệu không được chuẩn bị sẵn?
Trả lời: Vì nhân viên bếp không bắt đầu sơ chế nguyên liệu sớm trong ngày.
– Tại sao nhân viên bếp không bắt đầu sơ chế nguyên liệu sớm?
Trả lời: Vì họ không biết rõ khi nào cần phải bắt đầu chuẩn bị & số lượng cần chuẩn bị bao nhiêu để đảm bảo nguyên liệu sẵn sàng.
– Tại sao họ không biết rõ thời gian chuẩn bị & số lượng cần bao nhiêu?
Trả lời: Vì hiện tại không có quy trình cụ thể về giờ giấc chuẩn bị nguyên liệu & không có bảng kế hoạch hàng hóa.
Vậy nguyên nhân thực sự dẫn tới việc ra món chậm của nhà hàng không hẳn xuất phát từ năng lực của nhân viên mà chủ yếu do Nhà hàng thiếu những quy trình vận hành cụ thể, vậy giải pháp hiệu quả cho case này là Quản lý cần thiết lập bảng kế hoạch chi tiết về số lượng nhân viên, giờ giấc, hàng hóa cần thiết cho mỗi ca làm. Một khi đã có quy trình và mẫu số chung, mọi công tác vận hành cửa hàng sẽ trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.
Lưu ý quan trọng khi áp dụng 5 WHY: Mặc dù phương pháp này được gọi là 5 WHY, nhưng số lần hỏi “Tại sao?” không nhất thiết phải rập khuôn là 5. Đôi khi, nguyên nhân có thể được tìm thấy chỉ sau 3-4 câu hỏi, hoặc có thể cần nhiều hơn 5 câu hỏi. Điều quan trọng Quản lý cần nhớ là phải xác định được nguyên nhân gốc rễ và tìm ra giải pháp chứ không phải là số lượng câu hỏi. Chúc các bạn thành công!
Vậy nguyên nhân thực sự dẫn tới việc ra món chậm của nhà hàng không hẳn xuất phát từ năng lực của nhân viên mà chủ yếu do Nhà hàng thiếu những quy trình vận hành cụ thể, vậy giải pháp hiệu quả cho case này là Quản lý cần thiết lập bảng kế hoạch chi tiết về số lượng nhân viên, giờ giấc, hàng hóa cần thiết cho mỗi ca làm. Một khi đã có quy trình và mẫu số chung, mọi công tác vận hành cửa hàng sẽ trở nên thuận lợi hơn rất nhiều.
Lưu ý quan trọng khi áp dụng 5 WHY: Mặc dù phương pháp này được gọi là 5 WHY, nhưng số lần hỏi “Tại sao?” không nhất thiết phải rập khuôn là 5. Đôi khi, nguyên nhân có thể được tìm thấy chỉ sau 3-4 câu hỏi, hoặc có thể cần nhiều hơn 5 câu hỏi. Điều quan trọng Quản lý cần nhớ là phải xác định được nguyên nhân gốc rễ và tìm ra giải pháp chứ không phải là số lượng câu hỏi. Chúc các bạn thành công!
